Τρίτη, 25 Αυγούστου 2015

Το κυνήγι της ευτυχίας - The hunt for happiness


«Όσο περνούν τα χρόνια, πολλά πράγματα μπορεί να προσποιηθεί κάθε άνθρωπος, αλλά όχι την ευτυχία» - διαβάζω στα Πεζά του Μπόρχες αυτές τις μέρες και δεν μπορώ να μην αναλογιστώ αν με «έναν εντελώς φυσικό τρόπο» αναδύεται αυτή η μελαγχολία σε κάθε μας συναναστροφή, λέξη ή σιωπή.

Πιο κάτω διαβάζω ότι «δύο είναι τα χρέη σου, αυτά που έχει κάθε άνθρωπος, να είσαι δίκαιος και να είσαι ευτυχισμένος» και επιδίδομαι σε έναν διανοητικό αγώνα να κοιτάξω πίσω από τον ώμο μου μήπως και βρω τα τεκμήρια που θα αποδεικνύουν ότι έχω εκπληρώσει κάποιο από το χρέη μου.

Η έννοια της ευτυχίας έχει δεχθεί κατά καιρούς σωρούς ορισμών, εκφράσεων, πρακτικών και μέτρων για να σταθμιστεί, γι’ αυτό και εδώ και καιρό προσωπικά επέλεξα να κρατήσω τη ρήση του Πλάτωνα ως τον πιο λακωνικό, σαφή και περιεκτικό ορισμό: «Ήταν ευτυχισμένος γιατί ήταν καλός άνθρωπος». Πόσο έξω να πέφτει;

Υπό αυτή την έννοια, τα δύο χρέη που αναφέρει ο Μπόρχες ότι έχει κάθε άνθρωπος σ’ αυτή τη ζωή αλληλοκαλύπτονται, διότι δεν μπορώ να φανταστώ καλοσύνη χωρίς αίσθημα δικαίου και το αντίστροφο.

Αυτή η έννοια της δικαιοσύνης είναι που ανέκαθεν με απασχολούσε προσωπικά – το να αδικείς, κυρίως χωρίς να είναι αυτή η πρόθεσή σου, απλά επειδή δεν μπορείς ή δεν θέλεις να μπεις στον κόπο του άλλου. [Για αυτούς που αδικούν σκοπίμως και εν πλήρη συνειδήσει, τα πράγματα είναι ίσως πιο ξεκάθαρα, αλλά δεν αφορούν αυτό το κείμενο].

Είναι πεποίθησή μου ότι η δικαιοσύνη είναι πρωταρχική αξία στην κοινωνική υπόσταση του ατόμου και, συνάμα, ένα φορτίο από το οποίο δεν μπορείς εύκολα να απαλλαγείς όταν δεν θέλεις να αδικείς τους άλλους. Όταν το αισθάνεσαι μέσα σου, τότε τα λόγια δεν είναι εύκολα ούτε πολλά, οι πράξεις είναι σιωπηλές – σχεδόν αόρατες – και ο ύπνος το βράδυ γαλήνιος.

Πόσο δύσκολο να ικανοποιήσεις αυτό το χρέος! Να ξεπεράσεις τα πιο σκοτεινά σου ένστικτα, τα οποία όλη την ώρα σε προκαλούν να τρέχεις πίσω από τη ματαιοδοξία σου, να επιζητάς την επευφημία και τη εύκολη αποδοχή – να ταΐζεις, εν τέλει, το σύνδρομο του μεγαλείου που όλοι λίγο-πολύ κουβαλάμε μέσα μας.

Σ’αυτό τον αγώνα δρόμου, πόσο δίκαιοι μπορούμε να είμαστε απέναντι στους συνανθρώπους μας, στους φίλους, στους συγγενείς μας και, πρωτίστως, απέναντι στον εαυτό μας;

Μήπως τον αδικούμε πέρα από κάθε λογική;
Ποιος είναι ο ευτυχισμένος μας εαυτός;
Πώς θα πάψει η αύρα μας να αναδύει τη μελαγχολία του ανικανοποίητου;


“As the years go by, there are a lot of things every person can simulate but not happiness” – I am reading in Borges’s Prose these days and I can’t help but wonder whether “in a completely natural way” this melancholy emerges in our every interaction, word or silence.

Further down, I am reading that “two are your debts, the ones that every person has, to be fair and to be happy” and I setting myself up for a spiritual struggle to look back behind my shoulder, in case I discover the evidence of having fulfilled one of my debts.

The concept of happiness has over the years admitted of various definitions, expressions, practices and measures so that it can be weighed; for this reason I have decided to keep Plato’s saying as the most laconic, clear and succinct definition of happiness: “He was happy because he was virtuous”. How wrong could he be?

Under this light, those two debts every person has to fulfill in this life, mentioned by Borges, overlay one another, for I cannot imagine virtue without fairness and vice versa.

This sense of fairness has always occupied my mind – to be unfair, mainly without intention, but simply because you cannot or will not go out of your way and into another’s. [For those who are unfair intentionally and in full consciousness, things might be a little clearer, but do not belong in this text].

It is my firm belief that fairness is a fundamental value for the social existence of a person and, simultaneously, a burden you cannot easily get rid of when you wish not to be unfair to others. When you feel this deep down, then words are neither easy nor many, actions are silent – almost invisible – and sleep at night all so serene.

How difficult to fulfill this debt! To defeat your dark instincts, which constantly dare you to run after your vanity, to seek applause and easy acceptance – eventually, to feed the grandeur syndrome we all more or less carry within.

Along this race, how fair can we be towards our fellow men, our friends and family and, primarily, towards our own selves?

Are we likely to be unfair to ourselves beyond any reason?
Who is our happy self?

In what way will our aura stop giving off the melancholy of the unsatisfied?

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου